مقالات تاريخية

مريم ياسر تكتب: الأندلس وما أشبه الليلة بالبارحة

ما أشبه الليلة بالبارحة:

بقلم/ مريم ياسر

ما أشبة الليلة بالبارحة !! إن سنن الله الكونية لا تتغير ولا تتبدل، ليأخذ الناس العظة والعبرة ممن سبقهم حتى ينجوا مع الناجين. فإذا تقاعس المسلمون وتخاذلوا كانت النتيجة السقوط.

 لقد كان تاريخ الأندلس عبرة لمن يعتبر، ثمانمائة سنة من العلو والانخفاض والصعود والهبوط، تعاقب على الأندلس أمراء وولاة عهد وخلفاء وملوك طوائف، وكل هذا التراث الهائل من المنجزات والتطورات أصبح في أيدي النصارى الصليبيين الذين صاحبوا السهر ورافقوا التعب والشدة حتى وصلوا إلى ما يريدون.

أجدني في حيرة من أمري لا أعرف ما فعل الله بهؤلاء الأقوام الذين بدلوا من بعد نعمة خوفًا.

فأنا كأي مسلم حر يبكي على مجد أسلافه المسلمين الذي أريقت دماءهم الزكية على ثرى الأندلس.

لقد عطروا ذكرهم في صفحات التاريخ بتلك التضحيات التي لم يكن يعرف العالم مثلها في زمن من الأزمان .

 فحين سقطت غرناطة آخر معاقل العرب والمسلمين في الأندلس في الثاني من ربيعٍ الأول عام 897هـ وهو ما يوافق الثاني من يناير عام 1492م، لم يكن هذا الحدث نهاية للحكم العربي الإسلامي في الأندلس فقط.. كان هذا هو اليوم الذي فقد فيه المسلمون قلوبهم في هذه البقاع.

هذا هو ما تأكد خلال القرون التالية لضياع الأندلس وحتى يومنا هذا.

إن الأندلس لم تذهب من أيدينا بين يوم وليلة، إنها قرون حتى سقطت، وهذا يدل على طول نفس أولئك الأعداء الذين ما فتئوا يزعزعون كيان الدولة حتى تساوت مع التراب. فسقوط الأندلس حدث في اللحظة التي توقف فيها العرب في داخل الأندلس وخارجها عن بناء الحضارة … اللحظة التي توقفوا فيها عن التميز في الإنتاج العلمي والفكري وبناء القوة الذاتية.

بعبارة أكثر دقة وتفصيلًا العرب خرجوا من التاريخ حين لم يتعلموا دروس سقوط الأندلس، ولم يتأملوا أسباب هذا السقوط ويحاولوا أن يتجنبوها.

 أرى أن هناك عوامل كبرى قادت لسقوط الأندلس ووضعت العرب خارج التاريخ:

1- التوقف عن الريادة والتفوق في مجالات العلوم والتكنولوجيا والإبداع وبناء القوة عموما. العرب تخلفوا خطوة بعد خطوة عن باقي دول العالم في هذه المجالات حتى انتهى بهم الأمر إلى أن أصبحوا في مؤخرة الصفوف بعد أن كانوا هم الأساتذة والسادة والقادة وأصبحوا يعيشون عالة على الآخرين

 2 – حين لم نعد نملك أسباب القوة، وفي مقدمتها القوة العسكرية التي تصنعها نحن ونتحكم فيها نحن فلم نعد قادرين على الدفاع عن دولنا ومجتمعاتنا.

3- حين أصبحنا نستنجد بالأعداء والأجانب وتتحالف معهم وتستقوي بهم في مواجهة إخواننا.

4- حين غلبتنا العوامل العنصرية من قبلية وقومية على وشيجة الإسلام والأخوة الإسلامية.

5- حين ضعفت العقيدة الإسلامية في النفوس والضمائر وظوعت لخدمة القومية والعنصرية والوطنية.

6- حين غلبنا المصالح على المبادئ، وبالتالي التحالف مع أعداء الإسلام ضد إخوان العقيدة، وشركاء الحضارة والمصير

وهذه العوامل قد اجتمعت معا في ظل دويلات الطوائف في الأندلس وقادت إلى ضياعها، واستفحل أمرها بعد ذلك حتى يومنا هذا.

حين سقطت غرناطة ساد عصر من الإرهاب والمذابح والجرائم المروعة التي سجلها التاريخ ضد أهلها من العرب المسلمين، الأمر الذي أدى في النهاية إلى طردهم إلى بلاد المنافي. يحكي المؤرخون أن كثيرًا من العرب المسلمين حين غادروا الأندلس إلى المنافي تركوا مفاتيح بيوتهم ومحالهم مع اقربائهم أو جيرانهم الذين فضلوا البقاء وأوصوهم بالاحتفاظ بها، فعلوا هذا يحدوهم الأمل أنهم سيعودون يوما إلى بيوتهم.               آخرون من الذين رحلوا أخذوا مفاتيح بيوتهم معهم بعض أحفاد أهل الأندلس الذين يقيمون في المغرب يقولون انهم حتى يومنا هذا ما زالوا يحتفظون بمفاتيح بيوت أجدادهم.

لكن الذين تركوا مفاتيح بيوتهم أو احتفظوا بها لم يعودوا ولم يعد لهم بيوت يعودون اليها.

لم يكن أهل الأندلس آخر من يحتفظون بمفاتيح بيوتهم، ولم تكن زفرة أبو عبد الله الصغير هي زفرة العربي الأخيرة.

 يكفي أن نتأمل ما حدث خلال العقود الأخيرة فقط…

مئات الملايين من الفلسطينيين والعراقيين والسوريين واليمنيين والسودانيين خرجوا إلى المنافي حاملين معهم مفاتيح بيوتهم على أمل العودة اليها يوما.

لذا يجب علينا أن نكون أكثر واقعية.. ونراقب الساحة، فإذا جاءت ساعة الصفر انطلقنا إلى مكاننا الأصلي فوق القمة لنحكم العالم وفق شرع الله وسنة رسوله  ﷺ.

اللهم أعز الإسلام ولمسلمين ووفقنا لتحكيم شرعك وإعلاء دينك.

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

زر الذهاب إلى الأعلى
holiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişBeinwonKarşıyaka DişçiKarşıyaka DişKarşıyaka Diş Kliniğimarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişcasinofastjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişmarsbahismarsbahis girişholiganbetholiganbet girişholiganbetholiganbet girişcasibomcasibom girişcasibom güncelCeltabet güncel girişcasibomcasibom girişcasibom günceljojobetjojobet girişjojobet güncelBahsegelBahsegelKavbetmeritkingmeritking girişmeritking güncelBahsegelBahsegel girişBahsegelalanya escortalanya bayan escortescort alanyadeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusudeneme bonusu veren siteler resmihaber sitelerison dakika haberlerhaber okuSekabetSekabet girişSekabet güncel girişMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis güncel girişBetcioBetcio girişBetcio güncel girişBetgitBetgit girişBetgit güncel girişSekabetSekabet girişSekabet güncel girişBetcioBetcio girişBetcio güncel girişBetasusBetasus girişBetasus güncel girişBetasusBetasus girişBetasus güncel girişMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis güncel girişBetgitBetgit girişBetgit güncel girişİstanbulcasinoİstanbulcasino girişİstanbulcasino güncel giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izleFixbetFixbet girisSekabetSekabet girişgrandpashabet girişonwinonwin girişonwin güncelgiftcardmall/mygiftmaç izleselcuksportscanlı maç izleen güvenilir casino sitelerien iyi güvenilir casino siteleri 2025en güvenilir casino bahis siteleribahis sitelericasino sitelerigüvenilir bahis siteleriiptv satın alen iyi iptviptv abonelikiptv güvenilironwinonwin girişonwinonwin girişgrandpashabet girişextrabetextrabet girişextrabet güncel girişdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerBeinwonBetmartinSovabetdeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren siteleriptviptv satın aliptv testiptviptv satın aliptv testcasibomcasibom girişcasibom güncelcasibomcasibom girişcasibom günceljojobetjojobet girişjojobet güncelcasino sitelerikumar sitelerislot oyunlarıtürkiye yasal bahis siteleriyasal bahis sitelerigüvenilir bahis sitelerigrandpashabet güncel girişGrandpashabet resmi girişgrandpashabetslot oyunlarıslot sitelerikumar oyunlarıjustin tvmaç izlecanlı maç izlegüvenilir bahis sitelerikumar siteleriDeneme bonusu veren sitelerjojobetjojobet girişjojobet günceldeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelergrandpashabetcasibomcasibom girişcasibom günceltaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izleroyalbetSovabetSovabet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftgrandpashabetGrandpashabet x girişgrandpashabet yasal mıtaraftarium24deneme bonusudeneme bonusu veren sitelerdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişValebetdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişBetturkeybetturkey girişjojobetjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişvevobahisvevobahis girişbetperbetper girişbetperbetper girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişdinamobetdinamobet girişcasinopercasinoper girişjojobetjojobet girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel giriş有道翻译下载dinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişkralbetkralbet girişbetmatikbetmatik girişbetmatikbetmatik girişbetmatikbetmatik girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftbetciobetcio girişjojobetjojobet girişistanbul escortescort bayanmersin escortescort bayanmuğla escortjojobetjojobet giriştempobettempobet girişsetrabetsetrabet girişBetmartinBetmartin girişjojobetjojobet girişmarsbahismarsbahis girişbetciobetcio girişgrandpashabetgrandpashabetmarsbahismarsbahis girişgrandpashabetbetgarantibetgaranti girişgrandpashabetgrandpashabet girişGrandpashabet güncel girişextrabetextrabet girişextrabet güncel girişbetpuanbetpuan girişbetpuan güncel girişmavibetmavibet girişcasino sitelerikumar sitelerigrandpashabetgrandpashabetjojobetjojobet girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişjojobetjojobet girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel giriştelegram下载爱思助手下载汽水音乐下载jojobetjojobet girişjojobetjojobet girişfixbetmobilgirisadresiCeltabetfixbetbetparkbetpark girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişbetgarantibetgaranti girişAvrupabetgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftbahis sitelerigrandpashabetcasibomcasibom girişcasibom günceljojobetjojobet girişgrandpashabetGrandpashabet Güncel GirişGrandpashabet twitterGrandpashabetGrandpashabet Güncel Girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişbetparkbetpark girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet resmitaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izleistanbul escortistanbul bayan escortizmir escortistanbul avrupa yakası escortistanbul escort bayantaraftarium24canlı maç izlemaç izlemuğla escortbodrum rus escortjojobetjojobet girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişbetsinbetwoonmaxwinpalacebetJojobetJojobet girişJojobet günceljojobetjojobet girişjojobet günceljojobetjojobet girişjojobet günceljojobetjojobet girişjojobetjojobet girişgrandpashabetjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabet girişGrandpashabet güncel girişsuperbetgrandpashabet girişgrandpashabet girişgrandpashabet girişgrandpashabet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjasminbet girişqueenbet girişganobet girişganobet girişganobet girişjojobetjojobet girişjojobet girişjojobet girişjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet girişjojobet girişjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobetjojobetjojobetjojobetjojobetjojobetdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişgrandpashabetgrandpashabet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişmarsbahismarsbahis girişmatbet güncel girişjojobetjojobet girişkavbetkavbet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobet girişjojobet girişjojobet girişgrandpashabet girişganobet girişbetgarantibetgaranti girişbetparkbetpark girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobetjojobet girişjojobet günceljojobetjojobet girişganobet girişganobet girişganobet girişganobet girişganobet girişganobet giriş1winganobetganobet girişganobetganobet girişganobetganobet girişradissonbetjojobetjojobet girişjojobet güncelbetwildjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobetjojobet girişjojobet güncelligobetligobet girişgrandpashabet girişjokerbet girişbetpuanbetpuan girişbetpuan güncel girişextrabetextrabet girişextrabet güncel girişbetparkbetpark girişbetpark güncel girişdedebetdedebet girişkolaybetkolaybet girişkolaybet güncel girişsekabetsekabet girişsekabetsekabet girişcasino sitelericasino siteleri 2026Bahis SiteleriBahis Siteleri 2026grandpashabetmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişKumar SiteleriKumar Siteleri 2026betsalvadorbetsalvador girişgrandpashabetPoker SiteleriPoker Siteleri 2026jojobetjojobet girişbiabetbiabet girişbiabetbiabet girişbiabetbiabet girişganobetganobet girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişRulet SiteleriRulet Siteleri 2026ganobetganobet girişganobet güncel girişbiabetbiabet girişbiabetbiabet girişGrandpashabetGrandpashabet twitterGrandpashabet Türkiyebiabetbiabet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet giriş1win1win 2026jojobetjojobet girişextrabetextrabet girişextrabet güncel girişbetpasbetpas girişbetpasbetpas girişbetpasbetpas girişbetpasbetpas girişbetpasbetpas girişbetpasbetpas girişganobetganobet girişjojobetjojobet girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişjojobetjojobet girişultrabetultrabet girişultrabet güncel girişMade By ISLSSganobetganobet girişganobetdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerganobetganobet girişgüvenilir bahis siteleriantalya escortAntalya rus escortmaltepe escortkadıköy escortkartal escortistanbul escortsarıyer escortganobetganobet girişganobetganobet girişganobetganobetngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişbetsatbetsat girişbetsat güncel girişbetsatbetsat girişbetsat güncel girişbetsatbetsat girişbetsat güncel girişbetsatbetsat girişbetsat güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişmatbetmatbet girişmatbet güncel girişmatbetmatbet girişmatbet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişMade By LogixSalesjojobetjojobet girişcasinopercasinoper girişcasinoper güncelcasinopercasinoper girişGrandpashabetGrandpashabet Güncel GiriştrendbetGrandpashabetGrandpashabet Giriştrendbet girişjojobetjojobet girişsahabetsahabet girişjojobetjojobet girişbetgarantibetgaranti girişbetparkbetpark giriştaksimbettaksimbet giriştrendbettaksimbet girişcapitolbetcapitolbet girişcapitolbetcapitolbet giriştaksimbettaksimbet girişbetixirjojobetjojobet girişbetixir girişjojobetjojobet girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişngsbahisngsbahisExtrabetngsbahisngsbahisngsbahisJokerbetngsbahisngsbahisJokerbetngsbahismatbetAvvabetmatbetmatbetBetpasmatbetmatbettrendbetAvvabetKlasbahistarafbetKlasbahistarafbettarafbetBetpastarafbetEnjoybettaksimbettarafbetmatbetExtrabetmatbetmatbetmatbetEnjoybetgrandpashabetmatbettaksimbet girişmatbetgrandpashabetmatbetgrandpashabet girişgrandpashabetbetixirgrandpashabetbetgarantibetgarantibetgaranti