مقالات تاريخية

غزة في ذاكرة التاريخ (11) غزة في عصر المماليك

غزة في عصر المماليك

بقلم/ د. زين العابدين كامل سيد

تحدثنا في المقال الماضي عن تاريخ مدينة غزة في عصر السلطان الملك المنصور قلاوون – أحد أشهر سلاطين المماليك.

وفي هذا المقال نعطي صورة مختصرة عن الحالة العامة لمدينة غزة في عصر دولة المماليك.

لما مات محمد بن الملك المنصور قلاوون، عام 741هـ، تولى الملك بعده ثمانية من أولاده، ثم قامت الفتن وكثرت والصراعات بين المماليك، في مصر والشام، فخلع بعضهم بعضًا وقتل بعضهم بعضًا، وقد كانت مدينة غزة في كثير من الأحيان هي الضحية خلال تلك الصراعات، حيث وقعت بعض الصراعات على أرضها.

ومن باب الإنصاف نقول: إن عهد المماليك عهد طافح بالمتناقضات، فيه عز وفيه ذل، وفيه ازدهار وعظمة ومجد، وفيه سقوط وانهيار، فهم الذين انتصروا في كثير من المعارك على الأعداء كالتتار وغيرهم.

وكانت مدينة غزة في بعض فترات دولة المماليك، يقيم بها نائب السلطان، وكثيرًا ما زارها السلاطين أنفسهم، بل لقد جاء على مدينة غزة وقت، كانت مدينة القدس وبعض المدن الفلسطينية تابعة لمدينة غزة من الناحية الإدارية.

ثم إن غزة كانت هي محط الرحال للجيوش في العصر المملوكي، سواء القادمة من مصر إلى الشام والعكس، وكانت محطة التموين التي يتزود منها المسافرون، سواء كانوا أمراء أو عساكر.

وكانت غزة أيضًا في العصر المملوكي هي مركز البريد، ونقطة التواصل، وكان فيها أبراج للحمام الزاجل لتوزيع البريد، حيث كان الحمام الزاجل يحمل رسائل الملوك والسلاطين والأمراء.

وكانت تلك الرسائل تأتي من مصر إلى غزة عن طريق رفح، ودير البلح، ثم توزع من مدينة غزة إلى المدن الأخرى في فلسطين والشام.

وكان رجل البريد في ذلك العهد يحمل على صدره لوحًا من الفضة، قد نقش على أحد وجهيه اسم السلطان الذي يجري البريد في عصره، وعلى الوجه الآخر (لا إله إلا الله محمد رسول الله، أرسله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كره المشركون).

وكانت غزة تستقل بنفسها أحيانًا من الناحية الإدارية، وأحيانًا أخرى تكون تابعة لنائب السلطان على دمشق.

وهكذا كانت مدينة غزة في عصر المماليك، تشكل أهمية سياسية كبيرة، وتلعب دورًا بارزًا على جميع المستويات.

ثم ننتقل بمدينة غزة إلى عصر جديد، وهو عصر الأتراك، أو عصر الدولة العثمانية.

ففي عام 922هـ، وقعت عدة معارك على أرض غزة بين السلطان سليم العثماني، وبين قنصوه الغوري وطومان باي، وهما من سلاطين المماليك، وقد انتصر الجيش العثماني وسيطر على مدينة غزة.

ونستكمل في الحلقة القادمة بمشيئة الله تعالى.

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

زر الذهاب إلى الأعلى
kolaybetkolaybet girişkolaybetkolaybet girişmadridbetmadridbet girişmadridbetmadridbet girişcasinofastjojobetcasibombetciobetcio girişsuperbetinsuperbetin girişelexbetelexbet girişnakitbahisnakitbahis girişbiabetbiabet girişkolaybetkolaybet girişcratosroyalbetmarsbahismarsbahis girişbetasusbetasusdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerbetasusbetasusmatbet güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişroketbetroketbetroketbettaraftarium24canlı maç izlecratosroyalbet girişcratosroyalbet güncel girişcratosroyalbetroketbetroketbet girişroketbet güncel adresroketbetroketbetroketbet girişroketbet güncel girişroketbetroketbet girişroketbet güncel girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişcratosroyalbet güncel girişdeneme bonusucratosroyalbetcratosroyalbet girişcratosroyalbet güncel girişdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerbetasusbetasus girişbetasusbetasus girişbetasusbetasus girişbetasusbetasus girişbetparibetpari girişbetparibetpari girişrestbetrestbet girişrestbetrestbet girişbetlikebetlike girişbetzulabetzula girişbetzulabetzula girişbetzulabetzula girişcasinoroyalcasinoroyal girişcasinoroyalcasinoroyal girişcasinoroyalcasinoroyal girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişpusulabetpusulabet girişpusulabet güncelmarsbahismarsbahis girişmarsbahis 2026смотреть футбол онлайнфутбол прямой эфирсмотреть футбол онлайнфутбол прямой эфирmatbetmatbet girişmatbet güncel girişmatbetmatbet girişmatbet güncelmatbetmatbet girişmatbet güncel girişKarşıyaka saat tamiriKarşıyaka gözlük tamirikarşıyaka saatçimatbetmatbet girişmatbet güncel girişmatbetmatbet girişmatbet güncel girişmatbet girişmatbet güncel girişmatbetpusulabet güncel girişpusulabet girişpusulabettambetroketbetrocketbetrocketbet girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişBeinwonbetgitbetgit girişpusulabetpusulabet girişdeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren siteler 2026cratosroyalbetcratosroyalbet girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncelcratosroyalbetcartosroyalbet girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişCratosroyalbet günceldeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren siteler 2026deneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren siteler 2026Karşıyaka DişçiKarşıyaka DişKarşıyaka Diş Kliniğimarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren siteler 2026casinofastbetnanobetnano girişbetsmovebetsmove girişgrandpashabetgrandpashabet girişjojobetjojobet girişpusulabetpusulabet girişvaycasinovaycasino girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişizmit escortkocaeli izmit escortizmit escortmariobetjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişcasino sitelerijojobetjojobet girişsüperbetinsuperbetindeneme bonusudeneme bonusu veren sitelersüperbetinsuperbetinsuperbetinsüperbetinbetkombetkom girişbetkom güncelbetkombetkom girişbetkom güncelmarsbahismarsbahis girişholiganbetholiganbet girişholiganbetholiganbet girişcasibomcasibom girişcasibom günceljojobetjojobet girişBets10Bets10 girişBets10 güncel girişGalabetGalabet girişGalabet güncel girişMeritbetMeritbet girişMeritbet güncel girişHoliganbetHoliganbet girişHoliganbet güncel girişMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis güncel girişCeltabet güncel girişcasibomcasibom girişcasibom günceljojobetjojobet girişjojobet güncelBahsegelBahsegelKavbetmeritkingmeritking girişmeritking güncelBahsegelBahsegel girişBahsegelbetplaybetplay girişBahsegelBahsegel girişBahsegel güncel girişalanya escortalanya bayan escortescort alanyacasino sitelericasino sitelerikumar sitelerisuperbetcasino sitelerideneme bonusukumar siteleribahis sitelerigüvenilir bahis siteleribahis siteler girişgrandpashabetgrandpashabet resmigrandpashabet girişcasino sitelericasino siteleri girişgüvenilir casino sitelerideneme bonusu veren sitelerdeneme bonusudeneme bonusu veren siteler resmitaraftarium24maç izlecanlı maç izlehaber sitelerison dakika haberlerhaber okucasino sitelerislot sitelerigrandpashabetgüvenilir bahis siteleribahis sitelerilisanslı casino sitelerikumar sitelericasino sitelerigüvenilir bahis siteleriSekabetSekabet girişSekabet güncel girişMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis güncel girişBetcioBetcio girişBetcio güncel girişBetgitBetgit girişBetgit güncel girişSekabetSekabet girişSekabet güncel girişBetcioBetcio girişBetcio güncel girişBetasusBetasus girişBetasus güncel girişBetasusBetasus girişBetasus güncel girişMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis güncel girişBetgitBetgit girişBetgit güncel girişİstanbulcasinoİstanbulcasino girişİstanbulcasino güncel giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlegiftcardmall balanceFixbetFixbet girisSekabetSekabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişGrandpashabet güncel girişmygift giftcardmallmygiftgiftcardmall balanceGiftCardMall/Mygift balancegiftcardmall/mygift visagiftcardmall/mygiftGiftCardMall/Mygift balancegiftcardmallcasino sitelerigrandpashabet girişonwinonwin girişonwin güncelbetwildbetwild girişcasino sitelerikumar sitelerispincospinco girişdeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusudeneme bonusu veren siteler 2026GrandpashabetGrandpashabet girişgrandpashabet 365grandpashabetkumar sitelericasino siteleritelegram下载telegramsuperbetsuperbetcasino sitelericanlı casino sitelericasinoGrandpashabetgrandpashabet güncel girişgrandpashabet resmicasino sitelericanlı casino siteleribahis sitelerigiftcardmall/mygiftbahis sitelerikumar sitelerimaç izleselcuksportscanlı maç izletaraftarium24justin tvselcuksportsmaç izlecanlı maç izleselçuksportsgüvenilir canlı casino sitelericanlı casino siteleri girişcanlı casino bahis siteleriemergency plumber near mepusulabetpusulabetpusulabetpusulabetpusulabetpusulabetpusulabetpusulabeten güvenilir casino sitelerien iyi güvenilir casino siteleri 2025en güvenilir casino bahis siteleribahis sitelericasino sitelerigüvenilir bahis siteleriGiftCardMall/Mygift balancegiftcardmallgiftcardmall/mygift visamygift giftcardmalliptv satın alen iyi iptviptv abonelikiptv güvenilironwinonwin girişonwinonwin girişgrandpashabet girişjojobetjojobet girişjojobetjuojobet girişpashagamingmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtmarsbahismarsbahis girişmarsbahis kayıtextrabetextrabet girişextrabet güncel giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izledeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerganobet girişganobetganobet girişganobetganobet girişganobet giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izle搜狗输入法下载telegramtelegram下载爱思助手下载telegram webdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişİncelemeyi OkuGrandpashabet İncelemeyi Okubetpark girişbetpark girişholiganbetholiganbet girişultrabetultrabet girişcasinoroyalcasinoroyal girişkavbetkavbet girişkulisbetkulisbet girişgrandpashabetgrandpashabetdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişbetasus güncel girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişValebetgrandpashabetgrandpashabet girişGrandpashabet güncel girişBeinwonatlantisbahisatlantisbahis girişatlantisbahisatlantisbahis girişServicom girişServicom girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftpusulabetpusulabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişGrandpashabet güncel girişgrandpashabetgrandpashabet girişGrandpashabet güncel girişsahabetsahabet girissahabetsahabet girişdamabetdamabet girişbetwoonbetwoon girişatlantisbahisatlantisbahis girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftganobet girişganobet girişAnadolu yakası escortKadıköy escortistanbul escorttaksim escortmersin escortmezitli escortizmir escortçeşme escortsakarya escortsapanca escortankara escortçankaya escortadana escortseyhan escortkocaeli escortgebze escortdiyarbakır escortKayapınar escortbetwoonbetwoon girişbetwoonbetwoon girişbetsalvadorbetsalvador girişjojobetjojobet girişmarsbahismarsbahis girişBetmartinjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişholiganbetholiganbet girişSovabetcasibomcasibom girişholiganbetholiganbet girişinterbahisinterbahis girişmarsbahismarsbahis girişcasinopercasinoper girişholiganbetholiganbet girişgrandpashabetgrandpashabet girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftgrandpashabetgrandpashabet girişSlot siteleriCasino siteleriBahis sitelerisuperbetsuperbet girişpalacebetpalacebet girişpashagamingpashagaming girişmatbetmatbet girişmatbet günceljojobetjojobet girişjojobetjojobet girişmatbetmatbet girişmatbet günceljojobetjojobet girişmatbetmatbet girişmatbet güncelmaxwinmaxwin girişjojobetjojobet girişmatbetmatbet girişmatbet güncelpusulabetpusulabet girişpusulabet güncelpusulabetpusulabet girişpusulabet günceljojobetjojobet girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişslot siteleribahis sitelerikumar sitelerimadridbetbahis sitelerikumar siteleribahis sitelerikumar siteleribahis siteleribahis sitelerikumar sitelericasino sitelerideneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren sitelermadridbet girişmadridbet güncel girişiptviptv satın aliptv testiptviptv satın aliptv testAvrupabetCeltabetcasibomcasibom girişcasibom güncelcasibomcasibom girişcasibom günceltaraftarium24canlı maç izlemaç izleimajbetholiganbetholiganbet girişjojobetjojobet girişmatbetmatbet girişmatbetimajbetimajbet girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis girişholiganbetholiganbet girişpusulabetpusulabet girişpusulabet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet güncelezine oto çekiciezine oto kurtarıcıezine yol yardımçanakkale oto çekicibiga oto çekicibiga yol yardımtaraftarium24canlı maç izlemaç izleistanbulbahisistanbulbahisçan taksiçan taksi duraklarıbiga taksitaraftarium24canlı maç izlejustin tvbetixirbetixirtrendbettaraftarium24canlı maç izlemaç izletrendbettrendbetcapitolbetcapitolbetmy gift cardtrendbetbetparkbetpark girişbetpark giriş adresibetgarantibetgaranti girişbetgaranti giriş adresiligobetligobet girişligobet giriş adresitrendbetbetparkbetpark girişbetpark giriş adresitaksimbettaksimbettaksimbettaraftarium24maç izlecanlı maç izlecasino sitelerikumar sitelerislot oyunlarıtaksimbettürkiye yasal bahis siteleriyasal bahis sitelerigüvenilir bahis siteleritrendbettrendbettaraftarium24canlı maç izlemaç izletrendbetdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişcapitolbetcapitolbettaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlejojobetjojobet girişjojobetjojobet girişcontact-usgrandpashabetgrandpashabet girişjojobetjojobet girişkontaktdatenschutzerklaerungholiganbetholiganbet girişdirectorsprofilejojobetjojobet giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlematbetmatbet girişgrandpashabet güncel girişGrandpashabet resmi girişgrandpashabettaraftarium24maç izlecanlı maç izleempresataraftarium24canlı maç izlemaç izlepusulabetpusulabet girişligobetligobet girişligobet giriş adresitempobettempobet giriştempobet giriş adresibetlikebetlike girişbetlike giriş adresiwinxbetwinxbet girişwinxbet giriş adresitaraftarium24canlı maç izlemaç izlepasacasinopasacasino girişgiftcardmall/mygiftwww giftcardmall com/mygiftslot oyunlarıslot sitelerikumar oyunlarıholiganbetholiganbet girişgiftcardmall/mygiftgiftcardmall balanceGiftCardMall/Mygift balancegiftcardmallgiftcardmall/mygift visamygift giftcardmallgrandpashabetmarsbahismarsbahis girişcasibomcasibom girişgrandpashabetgrandpashabet girişvdcasinovdcasino girişmarsbahis girişcasibomparmabetparmabet girişgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabet girişjojobetjojobet girişgrandpashabetgrandpashabet girişcasinoroyalcasinoroyal girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjustin tvmaç izlecanlı maç izlebetparkbetpark girisjojobetjojobet girisjojobetjojobet girisjojobetjojobet girisjojobetgüvenilir bahis sitelerikumar siteleriDeneme bonusu veren sitelerjojobetjojobetjojobet girişjojobet giriş adresijojobetjojobetjojobet girişjojobet giriş adresibetparkbetpark girisbetparkbetpark girişbetpark giriş adresibetparkbetpark girisbetgarantibetgaranti girişbetgaranti giriş adresibetparkbetpark girisbetparkbetpark girisbetparkbetpark girisbetparkdamabetdamabet giris