مقالات تاريخية

غزة في ذاكرة التاريخ (11) غزة في عصر المماليك

غزة في عصر المماليك

بقلم/ د. زين العابدين كامل سيد

تحدثنا في المقال الماضي عن تاريخ مدينة غزة في عصر السلطان الملك المنصور قلاوون – أحد أشهر سلاطين المماليك.

وفي هذا المقال نعطي صورة مختصرة عن الحالة العامة لمدينة غزة في عصر دولة المماليك.

لما مات محمد بن الملك المنصور قلاوون، عام 741هـ، تولى الملك بعده ثمانية من أولاده، ثم قامت الفتن وكثرت والصراعات بين المماليك، في مصر والشام، فخلع بعضهم بعضًا وقتل بعضهم بعضًا، وقد كانت مدينة غزة في كثير من الأحيان هي الضحية خلال تلك الصراعات، حيث وقعت بعض الصراعات على أرضها.

ومن باب الإنصاف نقول: إن عهد المماليك عهد طافح بالمتناقضات، فيه عز وفيه ذل، وفيه ازدهار وعظمة ومجد، وفيه سقوط وانهيار، فهم الذين انتصروا في كثير من المعارك على الأعداء كالتتار وغيرهم.

وكانت مدينة غزة في بعض فترات دولة المماليك، يقيم بها نائب السلطان، وكثيرًا ما زارها السلاطين أنفسهم، بل لقد جاء على مدينة غزة وقت، كانت مدينة القدس وبعض المدن الفلسطينية تابعة لمدينة غزة من الناحية الإدارية.

ثم إن غزة كانت هي محط الرحال للجيوش في العصر المملوكي، سواء القادمة من مصر إلى الشام والعكس، وكانت محطة التموين التي يتزود منها المسافرون، سواء كانوا أمراء أو عساكر.

وكانت غزة أيضًا في العصر المملوكي هي مركز البريد، ونقطة التواصل، وكان فيها أبراج للحمام الزاجل لتوزيع البريد، حيث كان الحمام الزاجل يحمل رسائل الملوك والسلاطين والأمراء.

وكانت تلك الرسائل تأتي من مصر إلى غزة عن طريق رفح، ودير البلح، ثم توزع من مدينة غزة إلى المدن الأخرى في فلسطين والشام.

وكان رجل البريد في ذلك العهد يحمل على صدره لوحًا من الفضة، قد نقش على أحد وجهيه اسم السلطان الذي يجري البريد في عصره، وعلى الوجه الآخر (لا إله إلا الله محمد رسول الله، أرسله بالهدى ودين الحق ليظهره على الدين كله ولو كره المشركون).

وكانت غزة تستقل بنفسها أحيانًا من الناحية الإدارية، وأحيانًا أخرى تكون تابعة لنائب السلطان على دمشق.

وهكذا كانت مدينة غزة في عصر المماليك، تشكل أهمية سياسية كبيرة، وتلعب دورًا بارزًا على جميع المستويات.

ثم ننتقل بمدينة غزة إلى عصر جديد، وهو عصر الأتراك، أو عصر الدولة العثمانية.

ففي عام 922هـ، وقعت عدة معارك على أرض غزة بين السلطان سليم العثماني، وبين قنصوه الغوري وطومان باي، وهما من سلاطين المماليك، وقد انتصر الجيش العثماني وسيطر على مدينة غزة.

ونستكمل في الحلقة القادمة بمشيئة الله تعالى.

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

زر الذهاب إلى الأعلى
todesksnipastejojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet günceljojobet güncel girişligobetligobet girişligobet güncelligobetligobet girişligobet giriş adresijojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişligobetligobet girişligobet günceltipobettipobet giriştipobet mobil girişstarzbetstarzbet girişstarzbet bonusbacklinkbacklink algoogle indexerhızlı indexeroto indexerextrabetextrabet girişextrabet güncel girişextrabet giriş adresiextrabet yeni adresextrabetjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişligobetligobet girişligobet güncel giriştipobettipobet giriştipobet giriş adresistarzbetstarzbet girişstarzbet giriş adresijojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel giriştaraftarium24maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izledinamobetdinamobet girişdinamobet güncel giriştaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24canlı maç izletaraftarium24canlı maç izledinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişstarzbet giriş adresibetmartinbetovisroketbahisCeltabetjojobetjojobet giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izlebetparkbetpark girişbetpark giriş adresibetgarantibetgaranti girişbetgaranti giriş adresimarsbahismarsbahis girişmarsbahis rehbercasibomcasibom girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişnesinecasinonesinecasino girişmarsbahismarsbahis girişjojobetjojobetjojobetjojobetjojobetjojobetjojobettaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izledinamobetdinamobet girişdinamobet güncel giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izlejustin tvgolvar tvtaraftarium24maç izlecanlı maç izlekaçak maç izleücretsiz maç izletaraftarium24taraftariumcanlı maç izlemaç izlekaçak maç izleücretsiz maç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izlekaçak maç izleücretsiz maç izlejojobetjojobet girişjojobet rehberjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerdinamobetdinamobet girişdinamobet güncel girişbetparkbetpark girişbetpark giriş adresibetparkbetpark girişbetpark giriş adresibetgarantibetgaranti girişbetgaranti giriş adresibetgarantibetgaranti girişbetgaranti giriş adresideneme bonusudeneme bonusu veren sitelertaraftarium24maç izlecanlı maç izlekavbetkavbet giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlegiftcardmall/mygiftwww.giftcardmall.com/mygiftgiftcardmall/mygiftwww.giftcardmall.com/mygifttaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlecasibomcasibom girişcasibom rehberligobetligobet girişligobet giriş adresijojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişmaxwinramadabetjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceljojobet güncel girişdeneme bonusu veren sitelermarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis girişbetmatikbetmatik girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis girişgiftcardmall/mygiftwww.giftcardmall.com/mygiftjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişistanbul escortantalya escortsamsun escortmersin escortkocaeli escortmarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis giriswww.giftcardmall.com/mygiftGanobetGanobet girişGanobetGanobet girişGanobetGanobet girişGanobetGanobet girişGanobetGanobet girişGanobetGanobet girişimajbetimajbet girişimajbetmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişmarsbahismarsbahis girişkalebetkalebet girişkalebetjojobetjojobet resmijojober rehbercasipopcasipop rehbercasipop resmicasibomcasibom rehbercasibom resmitaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izledinamobetdinamobet girişdinamobet güncel giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izlecanlı maç izlemaç izletaraftarium24dinamobetdinamobet girişdinamobet güncel giriştaraftarium24canlı maç izlemaç izlemaç izlecanlı maç izletaraftarium24canlı maç izlemaç izletaraftarium24taraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlejojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet günceltaraftarium24maç izlecanlı maç izlekavbetkavbet girişkavbet güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişkavbetextrabetextrabet girişextrabet güncel girişbetpuanbetpuan girişbetpuan güncel girişpadişahbetkavbet girişpadişahbet girişpadişahbet güncel girişpadişahbettaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlejojobetjojobettaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izlepadişahbet girişpadişahbet güncel girişpadişahbetpadişahbet girişpadişahbet güncel giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izletaraftarium24maç izlecanlı maç izleCratosroyalbetBetwildGrandpashabetbetparkbetpark giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izlegiftcardmall/mygiftgiftcardmall balanceGiftCardMall/Mygift balancegiftcardmallpadişahbetpadişahbet girişpadişahbet güncel giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izlegrandpashabetgrandpashabettaraftarium24maç izlecanlı maç izleBahis SiteleriCasino Siteleritaraftarium24maç izlecanlı maç izleBetwoonBahis SiteleriCratosroyalbettelegram下载betturkey有道翻译下载爱思助手下载whatsapp网页版betparkbetpark girişbetpark giriş adresibetgarantibetgaranti girişbetgaranti giriş adresiGrandpashabetgrandpashabet giriştaraftarium24maç izlecanlı maç izlegrandpashabetgrandpashabet girişimajbetmatbetsekabetsahabetonwinmatadorbetgrandpashabetjojobetholiganbetcasibomcratosroyalbetsuperbetinvdcasinopusulabetcasibomjojobetholiganbetgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetjojobetjojobetjojobetmarsbahismarsbahismarsbahismarsbahismarsbahisgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetbetparkbetpark girişbetpark giriş adresikavbetkavbet girişkavbetkavbet girişkavbetkavbet girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişgrandpashabet youtubegrandpashabet xgrandpashabet telegramgrandpashabet resmi youtubegrandpashabet resmi girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişgrandpashabet güncelgrandpashabet telegramgrandpashabet girisgrandpashabet resmigrandpashabet resmi girişgrandpashabet güncel adresgrandpashabet 2026cratosroyalbetdiyarbakır escortdiyarbakir escortbetwoongrandpashabet giriş güncelgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişgrandpashabet güncelgrandpashabet telegramgrandpashabet girisgrandpashabet resmigrandpashabet resmi girişgrandpashabet güncel adresvan escortbahis sitelericasino sitelerideneme bonusukumar sitelerigüvenilir bahis sitelerislot sitelerislot oyunlarıyasal bahis sitelerien iyi bahis siteleritürkiye bahis siteleriradissonbetbetsindedebetgaziantep escortbetsalvadorramadabetsuperbetmarsbahissabit adreshatay escortpalacebetbetwildpashagamingmy gift carddamabetdamabet girişgrandpashabetgrandpashabet xgrandpashabetgrandpashabetgrandpashabetmaxwinmaxwin giriş1win1win girişholiganbetholiganbetholiganbetholiganbetholiganbetjojobetjojobet girişjojobetcasibomcasibomcasibommarsbahismarsbahisjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet giriş