مقالات متنوعة

مقاصد المكلفين (9)

الحمد لله، والصلاة والسلام على رسول الله، أما بعد؛  

فقد استعرضنا في المقال السابق بعض الأدلة التي تشير إلى أن النيّات هي التي تميز الأعمال، وهذا يدل أيضًا على خطورة أمر النية وما تمثله من أهمية بالغة، فربما تتفق الأعمال في الصورة والمظهر، ولكن يتميز بعضٌها عن بعض بالنيات، وربما كان الفعل الواحد من أعظم الطاعات إذا نوى به صاحبه نيّة صالحة، ويكون كذلك من أعظم الذنوب إذا نوى به نية سيئة.

إذًا فالنية هي الأصل وهي المقياس، بل وهي المحول العجيب الذي يحول العادات إلى عبادات، وتحول الأعمال العادية التي تضمحل وتزول بمجرد الانتهاء منها إلى أعمال باقية خالدة يُثاب عليها فاعلها يوم القيامة، فالطعام والشراب والنكاح؛ كل ذلك زائل و ذاهب لا محالة، فإذا قصد العبد به نيّة صالحة واحتسبه لله كان أجره وثوابه، كأن ينوي التقوي بالطعام والشراب على طاعة الله، وكأن يعفَّ نفسه عن الزنا بالنكاح، ويطلب الولد الصالح الذي يعبد الله ويجاهد في سبيله، فإنَّ هذه الأعمال تتحول إلى أعمال باقية صالحة؛ ولذا يقول الرسول -صلى الله عليه وسلم-: (إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ) (متفق عليه)، فالشرط هنا أنه يحتسبها لله -تعالى-، وقد قال رجل للرسول -صلى الله عليه وسلم-: “إنيّ أقف الموقف أريد وجه الله، وأريد أن يُرى موطني، فلم يرد عليه حتى نزلت الآية: (فَمَنْ كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا) (الكهف:110)، (رواه ابن أبي حاتم).

فاعتبر إفساد النية إفسادًا للعمل وإشراكًا بالله، وهذا بلا شك يجعل العبد يقظًا دائمًا، يسائل نفسه كلما أقدم على عبادة من العبادات: لماذا سأفعلها؟ ويستحضر النوايا الصالحة قبل الشروع فيها؛ ولذا فليس بين العلماء نزاع في أن العبد إذا تكلم بلسانه بخلاف ما نوى في قلبه، كان الاعتبار بما نوى في قلبه؛ ذلك لأن النيَّة هي عمل القلب، وهي الأصل، وهي محل نظر الخالق -تعالى-، وهذا ما قاله الشافعي في الحجّ: “لو نوى بقلبه حجًّا، وجرى على لسانه: عمرة أو عكسه، انعقد ما في قلبه دون لسانه” (المجموع، وممَن نص على ذلك أيضًا ابن قدامة في المغني)؛ ولذا قال -تعالى-: (وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ) (البقرة:225)، وقال: (وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ) (المائدة:89)؛ لذا قال السيوطي -رحمه الله-: “إن مَن سبق لسانه إلى لفظ اليمين بلا قصدٍ، فلا تنعقد، ولا يتعلق به كفارة، أو قصد الحلف على شيء فسبق لسانه إلى غيره”.

ولذلك كان الجهر بالنيّة لا يجب ولا يستحب باتفاق علماء المسلمين، ولم يثبت الجهر بالنية عن رسول الله -صلى الله عليه وسلم-، ولا عن أحدٍ مِن أصحابه، ولا عن أحدٍ ممَن يُقتدَى به مِن علماء الإسلام؛ وذلك لأن الأصل ما وقر في القلب ونواه العبد؛ ولذلك فإن الإخلاص هو الدين الذي بعث الله به الرسل جميعًا، فكان محور دعوتهم ولبّها، وهو الدين الذي طالبت به الرّسلُ الأمم التي أرسلت إليها: (وَمَا أمروا إلا ليعبدوا الله مخلصين له الدِّينَ حُنفَاء) (البينة:5)، وكلّ رسول كان يقول لقومه: (اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ) (الأعراف:59)، وقد قرّر الله -تعالى- هذه الحقيقة: (وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبِلِكَ منْ رَسُولٍ إلاَّ نوحِي إلَيْهِ أنه لاَ إلهَ إلاّ أنَا فاعْبدونِ) (الأنبياء:25)، وقال: (وَلَقَدْ بَعَثنا فِي كلِّ أمَةٍ رَسُولا أن اعْبدوا الله واجْتنبوا الطاغُوتَ) (النحل:36)، والآيات حول هذا المعنى كثيرة جدًّا في القرآن العظيم.

ونستكمل في المقال القادم -بمشيئة الله تعالى-.

شاهد أيضاً
إغلاق
زر الذهاب إلى الأعلى
extrabetextrabet girişmisliwintaraftarium24taraftarium24taraftarium24selcuksportstaraftarium24taraftarium24taraftarium24taraftarium24taraftarium24bahisliondizipaltambetmisliwinjustin tvmaç izlecanlı maç izlesahabetNews trendlinesohobetcasinoroyalsahabetyakabettambetgrbetscasibom telegramportobetportobet girişportobet güncel girişportobet yeni girişportobet instagramdeneme bonusu veren sitelerextrabetextrabet girişcasibomcasibom girişcasibom güncel giriştambetsweet bonanzasweet bonanza girişsweet bonanza democeltabetceltabet girişdizipalholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel giriştaraftarium24justin tvselçuksportsmarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişbetvolebetvole giriştipobetsweet bonanzaslot sitelerisweet bonanza oynasweet bonanzaslot oyunlarıcasino oyunlarıslot sitelericasino sitelericasibomcasibom girişcasibom güncel girişbahislionroyalbetcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişsweet bonanza oynagalabetgalabet girişgalabet güncel girişcasibomcasibomtaraftarium24taraftarium24meritbetcasibomcasibom girişcasibom güncel girişsweet bonanzaslot sitelericasibom girişenbetenbetperabetperabet girişteosbetteosbetteosbetjokerbetbetsmovebetsmove girişbahiscasinocasibomcasibom girişcasibom güncel girişperabetperabet girişperabet güncel girişperabet yeni girişperabet instagrampadişahbetpadişahbetextrabetextrabet girişbetsmovebetsmove girişunblocked gamesimage upscalervozolsuprabahissupra bahisjustin tvcanlı maç izleesohbetpadişahbetpadişahbettipobetbetvolebetvole girişbetvolebetvole girişmarsbahismarsbahismarsbahis giriştimebettimebet girişdizipaltimebettimebet giriştimebet girişholiganbettemu coupon codearesbetwinxbetatlasbethilbettrendbetkulisbetyakabetteosbetsüratbethiltonbetenbetcasinolevantngsbahisngsbahis girişzirvebetzirvebet girişholiganbetholiganbet girişsekabet girişngsbahisngsbahisngsbahisngsbahis girişngsbahis girişvaycasinobets10hilbetzirvebetzirvebet girişzirvebetzirvebetzirvebet girişjojobetjojobet girişgoogle reklam ajansıseo ajansıtipobet girişhava durumutipobet güncel girişoslobetoslobet girişnesinecasinoromabetromabet girişbetsmovebetsmovebetsmove girişholiganbetholiganbetholiganbet girişsonbahissonbahis girişbahiscasinobahiscasino girişbetzulabetzula giriştimebettimebet giriştipobet adrescasinolevant girişmatbetmatbet girişbets10marsbahismarsbahis girişngsbahisngsbahisngsbahissetrabetsetrabet girişsetrabet güncel girişcasibomcasibom girişatlasbetatlasbet girişatlasbet güncel girişHoliganbetHoliganbet Girişluxbetluxbet girişbetasuspadişahbetbets10escortgrandpashabetcratosroyalbetholiganbetholiganbet girişdizipalsahabetholiganbetjojobetnerobetnerobet girişcasibomngsbahisngsbahis girişcasibom girişsmm panelivermectindizipalvdcasinovdcasino girişvdcasino güncel girişvdcasinovdcasino girişvaycasino güncel girişpokipokibetciomeritkingJojobetJojobet Girişvaycasinozirvebetzirvebet girişzirvebet güncel girişholiganbetholiganbet girişultrabetultrabet girişcasibomcasibomholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişbetsmovejojobetvaycasinojojobetmeritking girişmeritking güncel girişkingroyalkingroyal girişkingroyal güncel girişmeritkingjojobetjojobet girişjojobet girişjojobetcasibomrestbetjojobetluxbetluxbet girişnesinecasinonesinecasino girişbahiscasino girişbahiscasino giriş güncelbets10 girişbahiscasino girişbahiscasino giriş güncelganobetganobet girişenbetenbet girişenbet resmicasibomcasibom girişcasibom güncel girişkargabetkargabet girişsetrabetsetrabet girişsetrabet giriş güncelluxbetluxbet girişluxbet güncel girişbetciobetasusbetnanogalabetextrabetroyalbetcasinofastextrabetextrabet giriştimebetvegabetzirvebetzirvebet girişmeritkingmeritking girişjojobetjojobet girişjojobetjojobet girişelexbet canlı girişelexbet güncela adreselexbetkalebet canlı girişkalebet güncel adreskalebetjojobet canlı girişjojobet güncel adresjojobetcasibom canlı girişcasibom güncel adrescasibomartemsibet güncel adresartemisbet canlı girişartemisbetbetebetbetciosetrabetmeritkingmeritking girişelexbet güncel girişelexbet güncel adreselexbetkalebet güncel girişelexbet güncel adreskalebetcasibom güncel girişcasibom güncel adrescasibomjojobet güncel girişjojobet güncel adresjojobetartemisbet güncel girişartemisbet güncel adresartemisbetbetturkeycasinolevantngsbahisjojobetjojobetjojobet girişjojobetultrabetultrabet girişultrabet güncel girişjojobet girişankara taş kaplamajojobettimebettimebet girişbahiscasinobahiscasino girişcasinolevantcasibomcasibom girişcasibomcasibom güncel girişjojobettimebettimebet girişgrandbettinggrandbetting girişcasinolevant girişcandycasinojojobet girişjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişpadişahbetpadişahbet girişpadişahbet güncel girişpadişahbetpadişahbet girişpadişahbet güncel girişjojobet girişbahiscasinobahiscasino girişbahiscasino güncel girişmislibetmislibet girişjojobet güncel girişjojobet girişjojobet girişjojobet güncel girişjojobet girişjojobet güncel girişalfabahisalfabahis girişalfa bahislikitbahiscasinobahiscasino girişbahiscasino giriş güncelkavbetjojobetJojobetbets10JojobetbetciocasinofastextrabetjojobetmatbetpusulabetKulisbetextrabetHoliganbetikimisliikimisli girişbetnanokingroyalkingroyalkingroyal girişkingroyal güncel girişmeritbetmeritbetbetsmovebetsmove girişbetplaybetplay girişbetciobetcio girişholiganbetholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişmeritbetbetasusbetasus girişmeritkingbetyapbetyap girişbetyap girişbetplaybetplaybetplay girişmeritkingmeritking girişmeritkingmeritking güncel girişmeritbetholiganbet girişcasibom girişmarsbahis girişjojobet girişmeritkingmeritbetcanlı tv izleKingroyalKingroyal GirişjojobetHoliganbetHoliganbet Girişjojobetbahiscasinobahiscasino girişbahiscasino güncel girişmatbetmatbet girişmatbetmatbet girişpusulabetpusulabet girişbetsmovezirvebetbetsmove girişzirvebet girişultrabetultrabet girişgalabetgalabet girişgalabet güncel girişgalabet güncel girişultrabetultrabet girişultrabet güncel girişJojobetbetnanobetnano girişbetturkeykingroyalkingroyal girişsekabetcasibom girişmatbetmatbetpusulabetpusulabet girişbahislionbahislion girişbahis lionpolobetpolobet girişpolo betgrandpashabetgrandpashabet girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişcasibom girişcasibom resmi girişbahiscasinobahiscasino girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişzirvebetgalabetgalabet girişmeritkingonwinonwin girişonwinonwin girişonwinonwinonwin girişonwin girişonwinonwin girişbetpasbetpasjojobetpaşacasinoultrabetultrabet girişjojobet girişbettiltlinkmarketimcasibombetcioganobetganobet girişbetofficebetoffice girişjokerbetjokerbet girişonwinonwin girişelexbet resmi girişelexbet güncel girişielexbet güncel girişielexbet güncel girişielexbet güncel girişielexbet güncel girişielexbet güncel girişionwinonwin girişonwinonwin girişnerobetgoldenbahisgoldenbahisnerobet girişgoldenbahis girişgoldenbahis girişngsbahisngsbahis girişngsbahis güncel girişKulisbetKulisbetmeritkingmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişjojobet girişgiftcardmall/mygiftbahiscasinovaycasinovaycasinojokerbet girişjokerbet güncel girişmeritkingmeritkingmeritking girişmeritking güncel girişTimebetTimebet GirişUltrabet Girişcasibomhiltonbet girişcasibom girişKulisbet GirişMadridbet GirişKalebet GirişExtrabet GirişTambet Girişqueenbet girişqueenbetqueenbetjojobetjojobetbahiscasino girişJojobetvdcasinomeritkingvdcasino girişTipobetTipobet Girişpusulabetpusulabettaraftarium24taraftarium24 izleKulisbetKulisbetbahiscasinobahiscasino girişbahiscasinobahiscasino girişbahiscasinobahiscasino güncelcasinolevanttbahiscasinobahiscasino girişbetsmovebetsmove girişhilarionbethilarionbet girişhilarionbet güncel girişgalabetgalabet girişgalabet güncel girişlunabetlunabet girişlunabet güncel girişmatbetmatbet girişpusulabetpusulabetpusulabetholiganbetbahiscasinomarsbahismarsbahis giriştaksimbetistanbulbahis girişjojobetgalabetgalabet girişbetasusbetasus girişbahiscasinobahiscasino girişcasibom güncel girişvdcasino güncel girişmarsbahis güncel girişgrandpashabet güncel girişmatbet girişmatbetmatbet girişmatbet güncel giriştipobettipobet giriştipobettipobet girişbets10bets10 girişbetnanoceltabetpusulabetceltabet girişceltabetceltabet girişbetebetbetebet girişvaycasino girişhiltonbethiltonbet girişmasterbettingmasterbetting girişatlasbetatlasbet girişbahisfair girişbahisfairjojobetjojobet girişbetasus girişbetasusbetnanobetnano girişbetplaybetplay girişbetwoon girişbetwooncasinoroyal girişcasinoroyalcoinbarmegabahisbetovisjojobetholiganbetjojobetjojobet girişmeritkingmeritkingmeritkingpusulabet girişJojobetkralbetkralbet girişkralbetpiabetjojobetjojobet güncel girişqueenbetqueenbet girişgrandbettinggrandbetting girişsekabet güncelHoliganbetHoliganbet GirişHoliganbetHoliganbet Girişbetturkeybetturkey girişbetturkey güncel girişbetturkey instagramgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişpaşacasinomatbetmatbet girişgrandpashabetultrabetultrabet girişbetturkeyultrabetngsbahisngsbahis girişparmabetbahiscasino girişbahiscasino güncel girişbahiscasinoonwinbahiscasinobahiscasino girişultrabet girişbetnanobetnano girişonwinpalacebet