مقالات تاريخية

صفحات مِن ذاكرة التاريخ (34) الأحداث السياسية بيْن عبد الله بن الزبير ويزيد بن معاوية وعبد الملك بن مروان

الحمد لله، والصلاة والسلام على رسول الله، أما بعد؛

محاولات يزيد للسيطرة على عبد الله بن الزبير:

كان ابن الزبير -رضي الله عنهما- قد عقد العزم على عدم البيعة ليزيد، واختار الذهاب والاستقرار بمكة، ومكة هي المكان الوحيد الذي يمكن اللجوء إليه في هذه الفترة؛ وذلك لأن الأقاليم الأخرى ليستْ مناسبة، فالعراق بمصريه الكوفة والبصرة لا يمكن ضمان ولاء أهلها لأي زعيم معارضة ضد بني أمية، وما فعلوه مع الحسين -رضي الله عنه- خير دليل على ذلك.

وكان ابن الزبير يعي ذلك تمامًا حينما نصح الحسين بعدم الذهاب إلى العراق (نسب قريش للزبيري، ص239)، فقال له: “أين تذهب؟ إلى قوم قتلوا أباك وطعنوا أخاك؟!”، أما مصر واليمن فقد كانتا بعيدتين عن مسرح الأحداث، ولم يكن لابن الزبير في هذين الإقليمين أنصار ومؤيدون يمكن أن يعتمد عليهم، وأما الشام فكما هو معروف كان معقل الأمويين.

ثم إن مكة بلد حرام، لا يجوز سفك الدماء بها، وهذا يكفل لمَن يعتصم بها حماية مِن القتل؛ إلا إذا ارتكب حدًّا يوجب ذلك، ثم إن مكة بلد له مكانته وقدسيته في نفوس المسلمين، ثم إنه يجتمع بمكة في موسم الحج كل عام الألوف مِن المسلمين مِن مختلف الأقاليم، ويمكن مِن خلال هذا الموسم التأثير على الرأي العام وتوجيهه، وهو ما لا يمكن توفره في أي إقليم آخر.

وأخيرًا، فإن معارضة ابن الزبير يقويها ويعضدها معارضة أهل المدينة لبني أمية، وبالتالي كان مِن المناسِب أن يكون ابن الزبير قريبًا مِن المدينة؛ ليضمن استمرار تأييد أهلها له، ولكي يتمكن مِن الاتصال المستمر بهم.

وكان معاوية -رضي الله عنه- على معرفة بطبيعة ابن الزبير، وأنه لن يبايع ليزيد، وقد طلب ابن الزبير مِن معاوية -رضي الله عنه- أن يتنحى عن الإمارة إن كان ملّها، ثم طلب مِن معاوية أن يضع يزيد خليفة بدلًا منه فيبايعه، ثم استدل على عدم موافقته على المبايعة بما استنبطه مِن حديث الرسول -صلى الله عليه وسلم- بأنه لا يجوز مبايعة اثنين في آنٍ واحد(1)، ثم قال: “وأنت يا معاوية أخبرتني أن رسول الله -صلى الله عليه وسلم- قال: إذا كان في الأرض خليفتان؛ فاقتلوا أحدهما”.

وقد قال معاوية -رضي الله عنه- في وصيته ليزيد: “وأما ابن الزبير فإنه خب ضب -الخب: الخداع-، فإذا شخص لك فالبد له -أي تعامل معه بحزمٍ وحرص-؛ إلا أن يلتمس منك صلحًا، فإن فعل فاقبل، واحقن دماء قومك ما استطعت” (تاريخ الرسل والملوك للطبري).

وكان مقصد ابن الزبير -رضي الله عنهما- ومَن معه، ومن بينهم بعض الصحابة والتابعين: كالمسور بن مخرمة، وعبد الله بن صفوان، ومصعب بن عبد الرحمن بن عوف، وغيرهم مِن فضلاء عصرهم هو تغيير الواقع بالسيف لما رأوا تحول الخلافة إلى وراثة ملك، وكان ابن الزبير -رضي الله عنهما- يرى أنه باستعماله للسيف وتغييره للمنكر بالقوة يتقرب إلى الله، ويضع حدًّا لانتقال الخلافة إلى ملك ووراثة؛ ولهذا لم يدعُ لنفسه حتى توفي يزيد بن معاوية (الطبقات لابن سعد).

وكان ابن الزبير يخطب ويقول: “والله لا أريد إلا الإصلاح وإقامة الحق، ولا ألتمس جمع مال ولا ادخاره”، ثم إن ابن الزبير يرى في نفسه أنه أهل لمنصب الخلافة بعد وفاة معاوية؛ لما يتمتع به مِن بعض الخصائص والصفات، إضافة لِنَسَبه الكريم، حيث أبوه الزبير ابن العوام أحد العشرة المبشرين بالجنة، وحواري رسول الله -صلى الله عليه وسلم-، وأمه أسماء بنت أبي بكر ذات النطاقين -رضي الله عنها-، وجده مِن جهة أمه أبو بكر الصديق -رضي الله عنه- خليفة رسول الله -صلى الله عليه وسلم- وصاحبه، وهو أول مولود يُولد للمسلمين بعد الهجرة، وارتجت المدينة بالتكبير عند مولده.

وكان معاوية -رضي الله عنه- يعرف قدر ابن الزبير ومكانته، وكان يحترمه ويقدره، وقد أدرك ابن الزبير مكانة معاوية وحلمه ولينه، وكيف كان معاوية يقابل شدتهم باللين، وقسوتهم بالرفق، وكان ابْنُ الزُّبَيْرِ يقول بعد وفاة معاوية: “للَّهِ دَرُّ مُعَاوِيَةَ، إِنْ كَانَ لَيَتَخَادَعُ لَنَا وَإِنَّهُ لأَدْهَى الْعَرَبِ، مَعَ حِلْمٍ لا يُنَادَى وَلِيدُهُ، وَإِنْ كَانَ لَيَتَضَاعَفُ لَنَا وَهُوَ أَنْجَدُ الْعَرَبِ!” (أنساب الأشراف للبلاذري).

وعندما سمع ابن الزبير بمقتل الحسين -رضي الله عنه- قام خطيبًا في مكة، وترحَّم على الحسين وذم قاتليه، وقال: “أما والله لقد قتلوه طويلاً قيامه، وكثيرًا في النهار صيامه، أحق بما هم فيه منهم، وأولى بما هم فيه منهم، وأولى به في الدين والفضل، أما والله ما كان يبدّل بالقرآن الغناء، ولا البكاء مِن خشية الله الحداء -صوت الغناء للإبل-، ولا بالصيام شراب الحرام، ولا بالمجالس في حلق الذكر الركض في طلب الصيد -يعرّض بيزيد-، فسوف يلقون غيًّا”.

ونظرًا للمشاعر العاطفية التي أثرت على أهل الحجاز عمومًا بسبب قتل الحسين -رضي الله عنه-؛ فقد أبدى البعض استعداده لبيعة ابن الزبير، ولاحَظ ابن الزبير مشاعر السخط التي عمّت أهل الحجاز بسبب قتل الحسين -رضي الله عنه-، فأخذ يدعو إلى الشورى وينال مِن يزيد ويشتمه (أنساب الأشراف للبلاذري)، ويذكر شربه للخمر ويثبط الناس عنه، وأخذ الناس يجتمعون إليه فيقوم فيهم، فيذكر مساوئ بني أمية (أخبار مكة للأرزقي).

ولم يحاول يزيد في بداية الأمر أن يعمل عملًا مِن شأنه أن يُعقّد النزاع مع ابن الزبير؛ ولهذا فلقد أرسل إليه رسالة يذكّره فيها بفضائله ومآثره في الإسلام، ويحذره في الفتنة والسعي فيها، وكان مما قال له: “أذكرك الله في نفسك، فإنك ذو سن مِن قريش، وقد مضى لك سلف صالح، وقدم صدق مِن اجتهاد وعبادة، فأربب صالح ما مضى، ولا تبطل ما قدَّمتَ مِن حسن، وادخل فيما دخل فيه الناس، ولا تردهم في فتنة، ولا تحل ما حرَّم الله، فأبى أن يبايع” (أنساب الأشراف للبلاذري).

لم يستجب ابن الزبير لدعوة يزيد السلمية ورفض بيعته، وأقسم يزيد على أنه لا يقبل بيعة ابن الزبير حتى يأتي إليه مغلولًا (أنساب الأشراف للبلاذري)، ولقد حاول معاوية بن يزيد أن يثني والده عن هذا القسم، وذلك لمعرفته بابن الزبير، وأنه سيرفض القدوم على يزيد وهو في الغل، وكان معاوية بن يزيد صالحًا تقيًّا ورعًا، يجنح للسلم ويخشى مِن سفك دماء المسلمين، وساند معاوية في رأيه عبد الله بن جعفر، ولكن يزيد أصر على رأيه، وحتى يخفف يزيد من صعوبة الموقف على ابن الزبير، فقد بعث بعشرة مِن أشراف أهل الشام، وأعطاهم جامعة مِن فضة، وبرنس خز (تاريخ خليفة ابن خياط، وتاريخ دمشق لابن عساكر). وفي رواية أخرى: “أن يزيد بعث لابن الزبير بسلسلةٍ مِن فضة وقيد مِن ذهب” (الآحاد والمثاني لابن أبي عاصم).

وعند وصول أعضاء الوفد إلى مكة تكلم ابن عضاة الأشعري، وقال: “يا أبا بكر: قد كان من أثرك في أمر أمير الخليفة المظلوم -يعني عثمان بن عفان- ونصرتك إياه يوم الدار ما لا يجهل، وقد غضب أمير المؤمنين بما كان مِن إبائك مما قدم عليك فيه النعمان بن بشير، وحلف أن تأتيه في جامعة خفيفة لتحل يمينه، فالبس عليها برنسًا فلا ترى، ثم أنت الأثير عند أمير المؤمنين الذي لا يُخالف في ولاية ولا مال” (أنساب الأشراف للبلاذري).

استأذن ابن الزبير الوفد بضعة أيام يفكر ويستشير، فعرض الأمر على والدته أسماء بنت أبي بكر -رضي الله عنها- فقالت: “يا بني عش كريمًا ومت كريمًا، ولا تمكِّن بني أمية مِن نفسك، فتلعب بك، فالموت أحسن مِن هذا” (أخبار مكة للأزرقي).

ثم جاء رد ابن الزبير على الوفد بالمنع، وبعد ما أجاب ابن الزبير على الوفد بالمنع، قال لابن عضاة: “إنما أنا بمنزلة حمام مِن حمام مكة أفكنت قاتلًا حمامًا مِن حمام مكة؟ قال: نعم، وما حرمة حمام مكة: يا غلام ائتني بقوسي وأسهمي فأتاه بقوسه وأسهمه، فأخذ سهمًا فوضعه في كبد القوس ثمّ سدده نحو حمامة من حمام المسجد، وقال: يا حمامة، أيشرب يزيد الخمر، قولي: نعم. فوالله: لئن فعلت لأرمينك. يا حمامة أتخلعين يزيد بن معاوية وتفارقين أمة محمد -صلى الله عليه وسلم-، وتقيمين في الحرم حتى يستحل بك؟! والله لئن فعلت لأرمينك. فقال ابن الزبير: ويحك أو يتكلم الطائر؟ قال: لا، ولكنك يا ابن الزبير تتكلم، أقسم بالله لتبايعن طائعًا أو مكرهًا أو لتعرفن راية الأشعريين في هذه البطحاء(2)، ولئن أمرنا بقتالك ثم دخلت الكعبة لنهدمنها أو لنحرقنها عليك. فقال ابن الزبير: أو تحل الحرم و البيت؟! قال: إنما يحله مَن ألحد فيه” (الأغاني للأصفهاني، وأنساب الأشراف للبلاذري).

ثم قال ابن الزبير: “إنه ليست في عنقي بيعة ليزيد. فقال ابن عضاة: يا معشر قريش قد سمعتم ما قال: وقد بايعتم، وهو يأمركم بالرجوع عن البيعة” (عيون الأخبار لابن قتيبة).

وأخذ ابن الزبير يبسط لسانه في تنقص يزيد، وقال: “لقد بلغني أنه يصبح سكرانًا ويمسي كذلك”، ثم قال: “يا ابن عضاة: والله ما أصبحتُ أرهب الناس ولا البأس، وإني لعلى بينةٍ مِن ربي، فإن أقتل فهو خير لي، وإن أمت حتف أنفي فالله يعلم إرادتي وكراهيتي لأن يعمل في أرضه بالمعاصي”، وأجاب الباقين بنحو جوابه. (أنساب الأشراف للبلاذري).

ثم قال ابن الزبير: “اللهم إني عائذ ببيتك” (الطبقات لابن سعد)، ولقَّب نفسه عائذ الله (الإصابة لابن حجر)، وكان يسمَّى العائذ (تاريخ الرسل والملوك للطبري).

ونستكمل في المقال القادم بمشيئة الله -تعالى-.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(1) (تاريخ خليفة لابن خياط، ص214)، و(حلية الأولياء) بإسنادٍ حسن (1/ 330-331)، وقد علَّق محب الدين الخطيب على هذا فقال: “ابن الزبير أذكى مِن أن يفوته أن البيعة ليزيد بعد معاوية، وليست لهما معًا في حياة معاوية”.

(2) حديث: “نِعْمَ الْحَيُّ الْأُسْدُ، وَالْأَشْعَرِيُّونَ لَا يَفِرُّونَ فِي الْقِتَالِ، وَلَا يَغُلُّونَ، هُمْ مِنِّي، وَأَنَا مِنْهُمْ” (الحديث ضعفه الألباني وشعيب الأرنؤوط).

شاهد أيضاً
إغلاق
زر الذهاب إلى الأعلى
casinoroyalzirvebetzirvebet güncel giriştaraftarium24justin tvcanlı maç izlemaç izleselcuksportscanlı maç izlemaç izletaraftarium24casinoroyalkulisbetkulisbetkalitebetkalitebettambetcasiveratambetcasiveraSpyHackerZ Archivecasinoroyalpiabellacasinomarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişholiganbetholiganbet girişkalitebetkalitebetjojobetjojobet girişkavbetkavbet girişkavbet güncel girişcasibomenbethiltonbetkavbetpusulabetmavibetmegabahisartemisbetbetnanoalobetpiabellacasinoultrabetbahiscasinokulisbetbetciobetkolikorisbetkingroyalkingroyalorisbetsonbahissonbahisbetkolikpusulabetbetnanobahiscasinoibizabetibizabetwinxbetlidyabetlidyabetbetnissonbahisgalabetpusulabetpusulabet girişpusulabet güncel girişkulisbetibizabetibizabetibizabetibizabetibizabetibizabetcasinoroyalcasinoroyalbahiscasinolidyabetlidyabetlinkmarketimkulisbetbahiscasinobetturkeybetturkey girişlidyabettaraftarium24taraftarium24taraftarium24taraftarium24taraftarium24batıkent yüzme kursulidyabetlidyabetsahabetsahabetsahabettaraftarium24canlı maç izlejustin tvgalabetvipslotroyalbetroyalbet girişroyalbet güncel girişmeritbet girişmeritbet güncelmeritbetmeritbet güncelmeritbet girişmeritbetbetlivobetlivo girişbetlivo güncel girişroketbetroketbet girişroketbet güncel girişmeritkingbets10 güncelbets10 girişbets10meritbet güncelmeritbet girişmeritbetmeritbet girişmeritbet güncelmeritbetgalabetgalabetgalabetgalabetgalabettimebettimebet girişbetasusbetasus girişbets10 girişbets10bahiscasinokulisbetholiganbetbahiscasinokalebetultrabetnakitbahisnakitbahis girişbahiscasinobahiscasinokulisbetbahiscasinoaresbetbetasusbetasusbetasusbetasusimajbetimajbetholiganbet girişsohobetnetbahisnetbahiskulisbetCasino siteleriSweet Bonanza oyunubetturkeycasibomcasibom girişcasibom güncel girişsahabetsahabet girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişinterbahisinterbahisenbetpiabellacasinoultrabetultrabetultrabetpusulabetjojobetjojobetkalitebetvaycasinovaycasino girişvaycasino güncelvaycasino güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncelholiganbet güncel girişnakitbahisnakitbahis girişnakitbahis güncel girişnakitbahisngsbahisgoldenbahisnerobet1xbet giriş1xbet1xbet güncelkalebetkalebet giriş1xbet1xbet giriş1xbet güncelextrabetextrabet girişroketbetholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişholiganbet günceljojobetjojobet girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobetjojobetngsbahisprensbetkavbetpusulabetpusulabet girişpusulabetpusulabet girişpusulabetpusulabet girişpusulabetpusulabet girişmegabahismegabahis girişmegabahismegabahis girişmegabahismegabahis girişegebetegebet girişegebetegebet girişmavibetmavibet girişkavbetgalabetsahabet girişholiganbetrealbahisrealbahis girişjojobetjojobet girişnitrobahisnitrobahis girişnitrobahis güncelmeritbetmeritbet girişmeritbet güncel girişmeritbetmeritbet girişmeritbet güncel girişmeritbetmeritbet girişholiganbetholiganbetcasibomnakitbahisnakitbahistaraftarium24ngsbahisholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişnitrobahisnitrobahis girişnitrobahis güncelcasibomcasibom girişgalabetgalabet girişcasibomcanlı maç izleultrabetultrabet girişultrabet güncel girişkavbet girişromabetkingroyalteosbetprensbetsweet bonanzaslot sitelerijojobetjojobet girişjojobet güncel girişibizabetibizabetibizabetkavbettipobettipobet girişdinamobetmatbetmatbet girişjojobetjojobet girişbet siteleribahis sitelericasino sitelerideneme bonusudeneme bonusu veren sitelerbetwoonbetwoon girişbetwoonbetwoon girişmatadorbettipobettipobet girişcasibomdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelertaraftarium24jojobetjojobet girişholiganbet girişcasibompusulabetpusulabet girişpusulabet güncelsahabetjojobetjojobetcasibomcasibom girişcasibom günceljojobetjojobet1xbet1xbet giriş1xbet güncelkingroyalkingroyaljojobetjojobet girişMatbetMatbet Girişmatbetmatbet girişnakitbahisnakitbahis girişNakitbahisNakitbahis Girişimajbetimajbet girisbetcupbetcup girislimanbetlimanbet giriscasibomHoliganbetHoliganbet GirişHoliganbet Güncelvaycasinovaycasino girişbetciobetcio girişcasinofastcasinofast girişcasinofast güncelBetebetkavbet girişjojobetpusulabetpusulabet girişpusulabet güncelbetvolebetvole giriş1xbet1xbet giriş1xbet güncelmatadorbetBetistpusulabetpusulabet girişpusulabet güncelHoliganbetHoliganbet GirişHoliganbet Günceltaraftarium24sekabettaraftarium24justin tvcanlı maç izleKngroyalKngroyal GirişKngroyal Güncel GirişNakitbahis güncel girişbetwoonbetwoon girişlunabetlunabet girişultrabetultrabet girişTimebetTimebet GirişTimebet Güncel Girişmatbetmatbet girişmatbet güncelvaycasinovaycasino girişvaycasino güncelnakitbahistaraftarium24justin tvcanlı maç izlemaç izleselçuksportsselcuksportstaraftariumtaraftarium 24fixbetfixbet girişcasibomcasibom girişcasibom güncelJojobetJojobet Giriştürk ifşatürk ifşa telegramvaycasinovaycasino girişvaycasino güncelMatbet Güncel Girişİmajbetİmajbet Girişkulisbetromabetromabet girişceltabetceltabet girişjojobetjojobet girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişcasibomcasibom girişcasibom güncel girişwinxbetwinxbet güncel girişwinxbet girişjokerbetjokerbet güncel girişjokerbet girişenjoybetenjoybet güncel girişenjoybet girişbetticketbetticket güncel girişbetticket girişalmanbahisalmanbahis güncel girişalmanbahis girişbetasusjojobetcasinoroyalsekabetnesinecasinoİmajbetİmajbet Girişcasibom girişcasibom güncel girişcasibom girişcasibom güncel girişcasibom girişcasibom güncel girişbetebetbetebet güncelbetebet güncel adresimajbetimajbet güncelimajbet güncel adresimajbetimajbet güncelimajbet güncel adresMeritkingMeritkingholiganbetholiganbet girişJojobetJojobet Girişholiganbetholiganbet girişkavbetkavbetjojobetjojobet girişjojobet güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişCasinometropolCasinometropol Girişbetwoonbetwoonbahsegelbetwoonbetwoon girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişbetsmovezirvebetzirvebet girişzirvebet güncel giriştipobettipobet girişbetsmovebetsmove girişbetsmove güncel girişjojobetjojobet girişjojobet güncel girişholiganbetholiganbet girişholiganbet güncel girişnesinecasinonesinecasino girişmatbettlcasinotlcasino girişmatbetmilanobetmilanobet girişBetciomarsbahismarsbahis girişmarsbahis güncel girişBahislionEnjoybetjojobetbahsegel girişpusulabetpusulabet girişbetvolebetvole girişlunabetlunabet girişgolegolgolegol girişodeonbetodeonbet girişmatbetmatbet girişholiganbetholiganbet girişegebetegebet girişbahsegelmeritkingmeritking girişHoliganbetHoliganbet GirişJojobetJojobet Girişkingroyalkingroyal girişSuperbetinSuperbetin GirişSuperbetinSuperbetin Girişjojobetjojobet girişpadişahbetpadişahbet girişpadişahbetpadişahbet girişbetnanobetnano girişcasibomjokerbetalmanbahisbetvolebetvole girişmeritkingbetnanoMatbetMatbet GirişMatbet Güncel Girişbetturkey girişbetturkey güncel giriştipobettipobet girişbetebetbetebet girişmeritkingrealbahisrealbahiskulisbetkulisbetmeritkingmavibetmavibet girişmeritkingUltrabetkalebetBahislionPrizmabetholiganbetholiganbet girişbahiscasinobahiscasino girişgrandpashabetgrandpashabet girişultrabetultrabet girişultrabet güncel girişultrabetultrabet girişultrabet güncel girişjojobetjojobet girişHoliganbetHoliganbet Girişjojobetjojobet girişpusulabetlunabetlunabetmatbetmatbetatlasbetvaycasinovaycasino girişvaycasino güncel girişgrandpashabetgrandpashabet girişbetsmovehiltonbethiltonbet girişvaycasinovaycasino girişcasinoroyalmeritbetmeritbet giriştrbet girişvirusbet girişMobilbahisMobilbahis Girişmeritkingmarsbahis girişmeritkingmeritkingbetnano girişpolobetpolobet girişmatbetmatbet girişmatbet güncel girişpusulabetpusulabet girişpusulabet güncel girişextrabetextrabet girişgrandpashabet girişbetebetbetofficebetoffice girişbetoffice güncel girişegebetegebet girişroyalbetroyalbet girişcasinomilyoncasinomilyon girişnesinecasinonesinecasino girişwinxbetwinxbet girişvdcasino girişpiabetLunabetLunabet Girişcasibomcasibom girişcasibomcasibom girişjojobetjojobet girişcasibomcasibom girişgalabettipobettipobet giriştipobet güncel girişbetsmovekingroyalkingroyal girişholiganbetholiganbet girişmarsbahismarsbahis girişimajbetimajbet girişistanbul escortescort istanbulmecidiyeköy escortistanbul escortmaltepe escortpendik escortjojobetjojobet girişkralbetcasibomcasibom girişcasibom güncelcasibom güncel girişcasibom mobilgalabetbetcioultrabetultrabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişparmabettlcasinotlcasino giriştlcasino güncelholiganbetholiganbetcasibomcasibomcasibom girişbetebetbetebet girişbets10bets10 girişbets10 güncel girişbetoffice girişbets10bets10 girişbets10 güncel girişnakitbahistimebetjüpiterbahismeritbetmarsbahisgrandpashabetgrandpashabet girişimajbetimajbet girişpiabetpiabet girişpiabet güncel girişvegabetsekabetsekabet girişsekabet güncelsekabetsekabet girişsekabet güncelbahiscasinobahiscasino giriştipobettipobet girişbetciobetcio girişbetzulabetzula girişbetzula güncel girişimajbetimajbet girişperabetperabet girişperabetperabet girişperabetperabet girişbets10bets10 girişbets10 güncel girişbetpasbetpas girişparobetbetciobetcio girişbetcio girisbetciobetcio girişbetcio giriscasinoroyalmeritbetimajbetjojobetjojobet girişromabetbetsalvadorbetsalvador girişcasinolevantcasinolevant girişromabetromabet girişgrandpashabetgrandpashabet girişgrandpashabet güncel girişgameofbetgameofbet girişgameofbet güncel girişradissonbetradissonbet girişradissonbet güncel girişpashagamingcratosroyalbethilbettipobettipobet girişlunabetlunabet girişlunabet güncel girişbetsmovemadridbetmadridbet giriş